Wanneer je kampt met traumatische herinneringen, angsten of hardnekkige emotionele patronen, is de kans groot dat je de term oogbewegingstherapie bent tegengekomen. Meestal gaat dit over EMDR, maar er is een tweede methodiek die internationaal snel terrein wint: IEMT (integral eye movement therapy). hoewel beide technieken gebruikmaken van de beweging van de ogen, zijn de achterliggende filosofie, de uitvoering en het uiteindelijke doel wezenlijk anders.
In dit artikel duiken we diep in de nuances van beide methodieken, zodat je een gefundeerde keuze kunt maken voor jouw persoonlijke groeiproces of dat van je cliënten.
De snelle uitleg voor wie weinig tijd heeft
Voor wie direct het antwoord zoekt: emdr richt zich primair op het verwerken van wat er is gebeurd (het trauma), terwijl iemt zich richt op hoe je hebt geleerd je zo te voelen (de emotionele staat) en wie je bent geworden door die ervaring (de identiteit). Waar emdr vaak een uitgebreid protocol volgt waarbij de gebeurtenis centraal staat, is iemt vaker gericht op het doorbreken van huidige patronen, soms zonder dat het verhaal achter het trauma uitgebreid besproken hoeft te worden.
Hoe EMDR de focus legt op het verleden
Emdr (eye movement desensitization and reprocessing) is eind jaren tachtig ontwikkeld door francine shapiro. Het is de meest onderzochte methode voor de behandeling van posttraumatische stressstoornis (ptss).
Het proces van emdr is strikt geprotocolleerd. Een therapeut vraagt je om een specifiek ’target’ te kiezen: een nare herinnering met een sterke visuele component. Terwijl je deze herinnering in je werkgeheugen vasthoudt, worden je ogen gestimuleerd om snel heen en weer te bewegen. Dit zorgt voor een overbelasting van het werkgeheugen, waardoor de emotionele lading van de herinnering ‘vervaagt’. Het resultaat is dat je nog wel weet wat er is gebeurd, maar dat het je in het heden niet meer uit balans brengt.
Waarom IEMT werkt aan je emotionele staat en identiteit
Iemt is ontwikkeld door andrew austin en vindt zijn oorsprong in de neurologie en nlp. Het wordt vaak omschreven als een ‘state change’ technologie. Het grote verschil met emdr is dat iemt niet alleen kijkt naar de gebeurtenis zelf, maar naar de manier waarop je brein die gebeurtenis heeft opgeslagen in je identiteit.
In een iemt-sessie wordt gewerkt met twee soorten imprints:
- Emotionele imprints: we gaan terug naar de allereerste keer dat je een bepaalde emotie voelde. Door oogbewegingen toe te passen op de neurologische route van die emotie, wordt de automatische reactie in het nu geneutraliseerd.
- Identiteits-imprints: dit is uniek voor iemt. Het behandelt de manier waarop je over jezelf praat (“ik ben een angsthaas”, “ik ben onzeker”). Door de oogbewegingen te koppelen aan deze ‘ik-identificaties’, kan een diepe transformatie plaatsvinden in hoe je jezelf ziet.
De vijf patronen van chroniciteit: waarom sommige mensen niet herstellen
Een belangrijk onderdeel van iIEMT, dat in veel andere therapieën ontbreekt, is de aandacht voor de ‘vijf patronen van chroniciteit’. Dit zijn gedragspatronen die ervoor zorgen dat iemand onbewust vast blijft zitten in zijn probleem:
- De grote drie: het probleem groter maken dan het is om aandacht of hulp te krijgen.
- Secundair gewin: onbewust voordeel halen uit de ziekte of het probleem (bijvoorbeeld rust krijgen of zorg van anderen).
- De ‘misschien’-status: de neiging om verandering uit de weg te gaan door te twijfelen aan de effectiviteit.
- Eerdere falende therapieën: een identiteit bouwen rondom het feit dat ‘niets werkt voor mij’.
- De status quo: de angst dat verandering je relaties of omgeving zal verstoren.
Een IEMT-practitioner is getraind om deze patronen te herkennen en te doorbreken, nog voordat de oogbewegingen beginnen.
De belangrijkste verschillen in een handig overzicht
Om de keuze tussen iemt en emdr makkelijker te maken, zie je hieronder de kernpunten naast elkaar:
| kenmerk | EMDR | IEMT |
| primaire doelgroep | mensen met ptss en enkelvoudige trauma’s | mensen met angsten, depressie en identiteitsvragen |
| behandelstijl | gestructureerd, protocollaair en klinisch | flexibel, exploratief en direct |
| praten over trauma | noodzakelijk om het target te bepalen | optioneel; kan volledig ‘content-free’ |
| tijdsduur | vaak meerdere sessies voor één trauma | vaak zeer snelle resultaten in 1 tot 3 sessies |
| identiteit | richt zich op de gebeurtenis | richt zich op de persoon achter de gebeurtenis |
Veelgestelde vragen over IEMT en EMDR
Hieronder vind je de antwoorden op de meest gezochte vragen over deze twee methodieken.
Is IEMT hetzelfde als EMDR?
nee. Hoewel beide therapieën oogbewegingen gebruiken, zijn de protocollen, de theoretische achtergrond en de doelen verschillend. Je kunt het vergelijken met een hamer en een schroevendraaier: beide zijn gereedschappen, maar je gebruikt ze voor andere klussen.
Waarom zou ik voor IEMT kiezen in plaats van EMDR?
iemt is een uitstekende keuze als je niet uitgebreid over je verleden wilt praten, of als je merkt dat je problemen te maken hebben met wie je bent geworden (je zelfbeeld) in plaats van alleen met wat je hebt meegemaakt. Ook wanneer emdr niet het gewenste resultaat heeft opgeleverd, biedt iemt vaak een nieuwe ingang.
Is IEMT wetenschappelijk bewezen?
EMDR heeft een veel grotere hoeveelheid klinisch onderzoek achter zich staan, vooral voor ptss. IEMTis een jongere methodiek die vooral populair is vanwege de snelle resultaten in de praktijk. Er wordt momenteel steeds meer casuïstiek verzameld om de effectiviteit breder te onderbouwen.
Kan een therapeut beide methodes combineren?
ja, dat gebeurt steeds vaker. Een therapeut kan EMDR gebruiken om de scherpe randjes van een trauma af te halen, en vervolgens IEMT inzetten om de negatieve overtuigingen (“ik ben waardeloos”) die door dat trauma zijn ontstaan te transformeren.
Conclusie: de juiste tool voor de juiste persoon
Er is geen ‘winnaar’ in de strijd tussen IEMT en EMDR. Voor zwaar trauma en herbelevingen blijft emdr een zeer krachtig en bewezen middel. Echter, voor wie vastloopt in emotionele cirkels, worstelt met zijn identiteit of simpelweg een snellere, minder belastende interventie zoekt, is IEMT een revolutionair alternatief.
Wil je IEMT leren? Dat kan onze IEMT Practiitoner. De IEMT practitioner is een online opleiding met een live praktijkdag bij ons op locatie in Bilthoven. Klik hier voor meer informatie.
