Tandartsangst is een van de meest onderschatte klachten. Iemand die een vliegtuig vermijdt, kan dat lang volhouden. Wie de tandarts vermijdt, loopt uiteindelijk tegen pijn en gezondheidsproblemen aan die het al vermijden erger maken. Een vicieuze cirkel die voor veel mensen jaren duurt.
Hypnose is een van de meest toegepaste en goed onderzochte methoden bij tandartsangst, en het gebruik ervan in tandheelkundige omgevingen groeit.
Hoe hypnose werkt bij tandartsangst
Tandartsangst heeft voor de meeste mensen meerdere lagen. Er is de anticipatieangst, de angst voor pijn, de angst voor verlies van controle en soms een specifieke afkeer van geluiden, geuren of de positie in de stoel. Hypnose kan op al die lagen ingrijpen.
Tijdens een hypnosesessie wordt de angstreactie die is gekoppeld aan de tandarts aangesproken. De therapeut werkt met ontspanningstechnieken en suggesties die de betekenis van de tandartsomgeving veranderen. Het aanhoren van een boor hoeft niet automatisch een alarmsignaal te zijn.
Hypnose wordt bij tandartsangst ook rechtstreeks in de tandartspraktijk toegepast. Er zijn tandartsen die zijn bijgeschoold in hypnotische technieken en die deze inzetten tijdens behandelingen, als aanvulling op of soms als alternatief voor chemische verdoving.
Wat het onderzoek zegt
Tandartsangst en tandheelkundige hypnose zijn relatief goed onderzocht. Een review van Abrahamsen et al. (2010), gepubliceerd in het *British Dental Journal*, vond dat hypnose effectief was bij het verlagen van angst bij patiënten met ernstige tandartsangst, ook bij mensen bij wie gebruikelijke methoden weinig effect hadden.
Onderzoek van Wannemueller et al. (2011) liet zien dat één sessie hypnose gecombineerd met blootstellingstechnieken bij tandartsangst significante angstreductie opleverde, waarbij de effecten aanhielden op follow-up meting.
Er zijn ook studies die het gebruik van hypnose tijdens tandheelkundige ingrepen beschrijven, waarbij het gebruik van anesthesie kon worden verminderd en patiënten de behandeling als minder belastend ervaarden.
Wat je kunt verwachten
Een hypnosesessie voor tandartsangst begint met een gesprek over het verloop van de angst: wanneer begint die, wat zijn de triggers en wat is de ergste situatie die je voor je ziet. Dat gesprek helpt de therapeut om de sessie af te stemmen.
Tijdens de sessie worden ontspanningstechnieken gecombineerd met suggesties die de tandartssituatie herkaderen. Sommige therapeuten werken ook met visualisaties waarbij je jezelf ontspannen ervaart in de tandartsstoel.
Een deel van de sessie is gericht op het aanleren van een ankertechniek: een specifiek signaal, zoals het samenpersen van je duim en wijsvinger, dat een ontspannen staat oproept en dat je tijdens de behandeling kunt gebruiken.
Voor mensen met ernstige tandartsangst is het ook de moeite waard om te vragen of de tandarts zelf ervaring heeft met hypnotische communicatie, of daarvoor open staat.
Veelgestelde vragen
Kan ik hypnose ook gebruiken tijdens de tandartssessie zelf?
Ja, als je technieken hebt aangeleerd. Zelfhypnosetechnieken zoals focus op de ademhaling, een ankerpunt of geleide visualisatie kunnen tijdens een behandeling worden toegepast. Bespreek dit vooraf met de tandarts zodat die er rekening mee kan houden.
Hoe lang van tevoren moet ik beginnen met sessies?
Dat hangt af van de ernst van de angst. Bij milde angst kan één sessie voorafgaand aan de behandeling al helpen. Bij ernstige tandartsangst zijn meerdere sessies verspreid over een langere periode realistischer.
Wat als ik ook bang ben voor de hypnose zelf?
Dat komt voor. Het helpt om te weten dat je tijdens hypnose altijd bij bewustzijn blijft en de controle houdt. Een goed therapeut zal ook hierbij de tijd nemen om vertrouwen op te bouwen.
Tandartsangst hoeft geen levenslange beperking te zijn. Hypnose biedt een praktische aanpak die voor veel mensen de drempel verlaagt om toch die afspraak te maken, en de behandeling zelf dragelijker te maken dan verwacht.
Voor wie wil begrijpen hoe ontspanningsinductie en suggestie werken vanuit een communicatief perspectief, is het Milton Model een interessant kader. Het maakt deel uit van de NLP Practitioner opleiding bij NLP Academie.
Zelf met hypnose aan de slag?
In de opleiding Hypnose en coachen leer je hypnose op een praktische en verantwoorde manier inzetten in je werk.
Bekijk de Hypnose opleiding