Hypnose en NLP: wat is het verband tussen beide methoden?

NLP (Neuro-Linguïstisch Programmeren) en hypnose zijn nauw verwant, maar ze zijn niet hetzelfde. Ze delen een gemeenschappelijke oorsprong: een van de drie mensen wiens werk de basis vormt van NLP is Milton Erickson, de invloedrijkste hypnotherapeut van de twintigste eeuw.

Om die verbinding te begrijpen, helpt het om te weten hoe NLP tot stand is gekomen.

Hoe is NLP entstaan uit hypnose en andere methoden?

In de vroege jaren zeventig bestudeerden Richard Bandler en John Grinder de werkmethoden van drie uitzonderlijke therapeuten: de psychotherapeut Virginia Satir, de Gestalt-therapeut Fritz Perls en de hypnotherapeut Milton Erickson. Ze stelden zichzelf de vraag: wat doen deze mensen precies waardoor ze zo effectief zijn? En hoe kun je dat beschrijven en overdraagbaar maken?

Wat ze vonden was geen magie maar een patroon: een specifiek gebruik van taal, van houding, van afstemming op de ander en van het begeleiden van aandacht. Die patronen systematiseerden ze. Dat werd NLP.

Ericksons bijdrage is in NLP terug te vinden in het Milton Model: een beschrijving van de taalpatronen die hij gebruikte om mensen in een receptieve, trance-achtige toestand te brengen en ze in die toestand te begeleiden. Het Milton Model gebruikt onder andere vage taal, presupposities, metaforen en ingebedde suggesties.

Wat zijn de overeenkomsten tussen hypnose en NLP?

Beide methoden werken met de veronderstelling dat gedrag en ervaring worden aangestuurd door processen die grotendeels automatisch verlopen, buiten het directe bewuste denken om. En beide richten zich op het beïnvloeden van die processen via taal, beelden en aandacht.

Afstemming op de ander is in beide benaderingen een kernvaardigheid. Een NLP-practitioner en een Ericksoniaanse hypnotherapeut besteden allebei veel aandacht aan het opbouwen van vertrouwen en het synchroniseren met de communicatiestijl, het tempo en de taalvoorkeur van de persoon voor hen.

Het gebruik van metaforen, verhalen en indirecte suggesties is in NLP en Ericksoniaanse hypnose ook vergelijkbaar. Beide gaan ervan uit dat directe instructies soms weerstand oproepen, en dat indirecte benaderingen om die weerstand heen werken.

Wat zijn de verschillen?

Hypnose werkt expliciet met tranceinductie: het bewust inleiden van een staat van verhoogde inwendige aandacht en verlaagde externe oriëntatie. NLP doet dit niet per se formeel; het werkt met taal en afstemming in gewone gesprekssituaties.

NLP is breder van opzet dan hypnose. Naast het Milton Model bevat NLP ook het Meta Model (dat juist tegengesteld werkt aan het Milton Model: preciezer en duidelijker communiceren), ankerpatronen, submodaliteiten, representatiesystemen en technieken voor doelbepaling en gedragsverandering.

Hypnose is diepgaander op het specifieke terrein van trancetechnieken en trancetoestanden. Een goed opgeleide hypnotherapeut heeft meer gespecialiseerde kennis van trancefenomenen dan de meeste NLP-practitioners.

Veelgestelde vragen

Leer ik via NLP ook hypnose?
Niet als volledige hypnotherapieopleiding, maar je leert via het Milton Model de taalpatronen die Erickson gebruikte. Je begrijpt hoe indirecte suggesties werken en kunt ze toepassen in gesprekken, coaching en begeleiding. Dat is andere kennis dan klinische hypnotherapie, maar het raakt wel aan hetzelfde territorium.

Is NLP een vorm van hypnose?
NLP gebruikt elementen uit de Ericksoniaanse hypnose, maar is breder. Zeggen dat NLP hypnose is, klopt niet helemaal. Het is nauwkeuriger te zeggen dat NLP technieken heeft geleend uit hypnose en die heeft geïntegreerd in een breder systeem van communicatie en gedragsverandering.

Kan ik NLP leren als ik meer wil weten over de verbinding met hypnose?
Ja. De NLP Practitioner bij NLP Academie bevat een uitgebreid onderdeel over het Milton Model. Daarin leer je de taalpatronen van Erickson kennen, begrijpen en toepassen. Dat is voor coaches, trainers en iedereen die meer wil begrijpen van hoe taal aandacht en gedrag stuurt.

Erickson heeft NLP diepgaand beïnvloed. Wie NLP bestudeert, loopt vroeg of laat langs zijn werk. En wie hypnose bestudeert, treft NLP vroeg of laat op zijn pad.