Gedrag leer je door het te doen. Dat klopt, maar het is niet het hele verhaal. Het brein maakt weinig onderscheid tussen iets wat je daadwerkelijk hebt gedaan en iets wat je levendig hebt voorgesteld te doen, mits die voorstelling concreet genoeg is. Dat principe is de basis van de new behaviour generator, een NLP-techniek waarbij je nieuw gedrag installeert via gerichte visualisatie voordat je het in de praktijk hoeft te brengen.
Sporters, muzikanten en acteurs gebruiken al decennia mentale training. De new behaviour generator maakt die aanpak systematisch en overdraagbaar.
Hoe het werkt
De techniek begint met het duidelijk omschrijven van het gewenste gedrag. Niet “ik wil meer zelfverzekerd zijn”, maar “ik wil in staat zijn om bij een presentatie kalm en helder te spreken, ook als ik het publiek niet ken”. Hoe specifieker, hoe beter de techniek werkt.
Daarna kijk je als toeschouwer naar een film waarin een andere versie van jou precies dat gedrag vertoont. Je ziet jezelf van buitenaf: hoe je eruitziet, hoe je beweegt, hoe je reageert. Je let op wat er precies anders is in dit beeld vergeleken met hoe je je nu gedraagt.
Als die externe representatie goed voelt, stap je erin. Je neemt het perspectief van die versie van jezelf over. Je voelt wat hij voelt, ziet wat hij ziet, hoort wat hij hoort. Je loopt de situatie in zijn geheel door vanuit zijn ogen.
Dan volgt een ecologie-check: zijn er bezwaren? Zijn er delen van jou die dit nieuwe gedrag problematisch vinden? Als dat zo is, pas je de representatie aan totdat alle bezwaren zijn meegenomen.
Ten slotte ankert je de ervaring. Je koppelt het gevoel en de toestand aan een fysieke of mentale trigger, zodat je er later makkelijk op terug kunt komen.
Het resultaat is geen garantie, maar een begin. Het brein heeft de ervaring verwerkt als iets wat het al kent. Dat verlaagt de drempel om het in de echte situatie ook te doen.
Wanneer je het inzet
De new behaviour generator werkt in elke situatie waarbij iemand nieuw gedrag wil laten zien maar nog geen referentie-ervaring heeft. Iemand die voor het eerst een moeilijk gesprek moet voeren, iemand die een nieuwe rol op zich neemt, iemand die wil stoppen met een reactiepatroon maar nog niet weet hoe een alternatief reactie voelt.
De techniek werkt ook goed als aanvulling op andere NLP-technieken. Je hebt een overtuiging losgelaten via een andere techniek, maar nu is er nog niets om dat vacuüm op te vullen. De new behaviour generator vult dat in.
Je kunt je voorstellen dat dit nuttig is bij mensen die veel in hun hoofd zitten maar die het lastig vinden om iets nieuws te proberen zonder te weten hoe het voelt. Door het eerst mentaal te leven, wordt de echte stap minder groot.
In de NLP Practitioner opleiding leer je de techniek stap voor stap toepassen, zowel bij jezelf als bij anderen. In de NLP Master Practitioner combineer je hem met complexere interventies.
Veelgestelde vragen
Is dit hetzelfde als gewone visualisatie of dagdromen?
Er is overlap, maar de new behaviour generator heeft een specifieke structuur die gewone visualisatie mist. Je wisselt bewust van perspectief, van buiten naar binnen. Je voert een ecologie-check uit. Je ankert het resultaat. Die stappen maken het verschil tussen een prettige fantasie en een techniek die echt iets installeert.
Hoe realistisch moet de visualisatie zijn?
Zo realistisch mogelijk, maar sommige mensen zijn makkelijker visueel dan anderen. Als je het beeld minder helder ziet, leg dan meer nadruk op wat je voelt of hoort in de voorstelling. Het gaat om de rijkheid van de representatie als geheel, niet specifiek om de visuele scherpte.
Wat als het gewenste gedrag iets is wat ik nog nooit heb gezien bij mezelf?
Dan kun je iemand anders als referentie gebruiken. Iemand die het gedrag al laat zien dat jij wilt. Je kijkt eerst naar hem of haar, neemt die representatie over, en vervolgens verander je in de visualisatie het gezicht en het lichaam naar dat van jezelf. Dat werkt verrassend goed.
De new behaviour generator is een van de technieken waarbij je merkt dat NLP niet alleen gaat over het loslaten van oude patronen, maar ook over het actief bouwen van nieuwe. Als je wilt weten hoe dat in een opleiding werkt, kijk dan bij de NLP Practitioner.
Dit begrip echt leren gebruiken?
In de NLP Practitioner maak je kennis met de begrippen uit NLP en leer je ze in de praktijk toepassen.
Bekijk de NLP Practitioner