Sommige gedragspatronen zijn hardnekkig op een manier die logica niet verklaart. Je weet dat roken slecht is, maar je rookt. Je weet dat je ’s avonds beter niet doorwerkt, maar je doet het toch. Je beslist iets te veranderen, maar een paar dagen later glijd je terug in het oude patroon.
In NLP gaat de redenering dat ongewenst gedrag gegenereerd wordt door een deel van jezelf dat daarmee een positieve bedoeling vervult. Het gedrag zelf is misschien onwenselijk, maar de bedoeling erachter is beschermend of nuttig. Six-step reframing is de manier om met dat deel te communiceren, de bedoeling te respecteren en een beter alternatief te vinden.
Hoe het werkt
De naam zegt het al: er zijn zes stappen. In de praktijk voelt het meer als een gesprek dan als een procedure, maar de structuur is herkenbaar.
Stap 1: identificeer het gedrag. Welk gedrag wil je veranderen? Wees specifiek. Niet “ik wil minder gestrest zijn”, maar “ik wil stoppen met ’s avonds mijn e-mail te checken als ik al thuis ben”.
Stap 2: maak contact met het deel dat dit gedrag genereert. Je stelt jezelf de vraag: “Wil het deel van mij dat dit gedrag veroorzaakt met me communiceren?” Dan let je op wat er opkomt, een gevoel, een beeld, een impuls. Je geeft dat signaal een betekenis: ja of nee.
Stap 3: scheid het gedrag van de intentie. Je vraagt het deel wat zijn positieve bedoeling is met dit gedrag. Niet waarom je het doet, maar wat het uiteindelijk voor je wil bereiken. De antwoorden zijn vaak verrassend: rust, verbinding, controle, het gevoel dat alles geregeld is.
Stap 4: genereer alternatieven. Je vraagt je creatieve deel, of het deel dat verandering wil, om drie of meer alternatieven te bedenken die dezelfde positieve bedoeling kunnen vervullen, maar zonder het ongewenste gedrag. Het gaat er niet om of jij die alternatieven bewust kunt bedenken; je laat het onbewuste het werk doen.
Stap 5: laat het originele deel kiezen. Je vraagt het deel dat het gedrag genereerde of het bereid is de alternatieven te proberen. Als dat deel de keuze zelf maakt, vergroot je de kans dat de verandering ook daadwerkelijk beklijft.
Stap 6: ecologie-check. Je vraagt of er andere delen bezwaar hebben tegen de voorgestelde verandering. Als dat zo is, herhaal je het proces voor dat deel. Zo voorkom je dat je een nieuw conflict creëert terwijl je het oude oplost.
Wanneer je het inzet
Six-step reframing is bij uitstek geschikt voor gedragspatronen waarbij iemand zichzelf al lang wil veranderen maar steeds terugvalt. Het werkt goed bij gewoonten, compulsief gedrag, vermijdingspatronen en reacties die iemand zelf als “automatisch” ervaart, alsof ze er weinig over te zeggen hebben.
De techniek is ook waardevol bij klanten of coachees die weerstand voelen tegen verandering maar niet precies kunnen zeggen waar die weerstand vandaan komt. Door de weerstand te erkennen als een deel met een positieve bedoeling, wordt de verhouding tot die weerstand anders.
Stel je voor dat je iemand begeleidt die telkens zijn afspraken met zichzelf niet nakomt. De neiging is om dat te zien als een gebrek aan discipline. Six-step reframing opent de mogelijkheid dat er iets anders speelt, iets wat beschermt, iets wat mist, iets wat niet is uitgesproken.
In de NLP Practitioner opleiding leer je de zes stappen uitvoeren en begeleiden, inclusief hoe je omgaat met delen die niet willen communiceren of waarbij de ecologie-check bezwaren oplevert.
Veelgestelde vragen
Wat als ik in stap 2 geen enkel signaal krijg?
Dat is normaal in het begin. Je kunt dan werken met een bewust verondersteld “ja”-signaal en het proces toch doorlopen. Het onbewuste hoeft de communicatie niet via een sterk intern signaal te doen; soms is de verandering al bezig terwijl je denkt dat er niets gebeurt. Een goede begeleider weet hoe hij de client hierin op zijn gemak kan stellen.
Verschilt six-step reframing van gewone reframing?
Gewone reframing is het anders kaderen van een situatie of gedachte, een andere betekenis geven aan wat er is. Six-step reframing is specifieker: het gaat over het vinden van de positieve bedoeling achter ongewenst gedrag en het vervangen van het gedrag door een alternatief dat die bedoeling ook vervult. De naam “reframing” verwijst in dit geval naar het omkaderen van het gedrag, niet van de situatie.
Kan ik dit ook alleen doen, zonder begeleider?
Met enige oefening en kennis van het proces wel, maar voor de eerste keren is begeleiding aan te raden. De techniek vraagt dat je tegelijk deelnemer en waarnemer bent, en dat is makkelijker als er iemand is die de structuur bewaakt en vragen stelt op het juiste moment.
Six-step reframing is een van de technieken in het NLP-curriculum die je direct in coaching en begeleiding kunt inzetten. Je oefent hem uitgebreid in de NLP Practitioner en verfijnt hem in de NLP Master Practitioner.
Hier dieper in willen gaan?
Dit onderwerp komt uitgebreid aan bod in de NLP Master Practitioner, de verdieping na de Practitioner.
Bekijk de NLP Master Practitioner