Iedereen in de organisatie weet dat het systeem niet deugt. Het wordt al vier jaar niet vervangen. Dat is geen luiheid en het is ook geen gebrek aan argumenten.
Wat de statusquobias is
De statusquobias is de voorkeur voor het houden van de bestaande situatie, ook wanneer een alternatief beter is.
Het bestaande hoeft zich niet te verantwoorden en het alternatief wel. Die asymmetrie is het hele verschijnsel.
Onder die asymmetrie ligt iets dat goed onderzocht is: mensen ervaren een verlies zwaarder dan een even grote winst. Verandering brengt een zeker verlies met zich mee (moeite, gewenning, risico) tegenover een onzekere winst. In die rekensom wint de bestaande situatie vaak, ook als de cijfers de andere kant op wijzen.
Er komt spijt bij. Een verkeerd besluit dat je zelf nam, weegt zwaarder dan dezelfde uitkomst die je overkwam door niets te doen. Niets doen voelt daardoor veiliger dan het is.
Waar je het tegenkomt
Bij standaardinstellingen. Wat vooraf is aangevinkt, blijft aangevinkt. Landen waar orgaandonatie standaard aanstaat hebben aanzienlijk hogere deelname dan landen waar je je moet aanmelden, met vergelijkbare bevolkingen.
Bij abonnementen en verzekeringen. Overstappen levert vrijwel altijd iets op en vrijwel niemand doet het.
In organisaties. "Zo doen we het hier" is de statusquobias in vier woorden. De bestaande werkwijze hoeft geen argumenten te leveren, de nieuwe wel.
Bij loopbaankeuzes. Blijven in een baan die niet meer past voelt als geen besluit, en het is er wel een.
Bij jezelf. Een gewoonte doorbreken vraagt energie en die gewoonte in stand houden niet. Dat verschil bepaalt vaker wat je doet dan je zou willen.
Wat helpt
Draai de bewijslast om. Vraag niet of het alternatief goed genoeg is, maar of je het bestaande vandaag opnieuw zou kiezen als je nog niets had. Dat is dezelfde vraag zonder de scheefheid erin.
Maak van niets doen ook een besluit. Zet het in de notulen als keuze, met een datum waarop je erop terugkomt. Zolang niets doen geen besluit heet, wordt het niet gewogen.
Reken de kosten van blijven uit. Die zijn onzichtbaar omdat ze al lopen. Zodra ze op papier staan, verandert de vergelijking.
Veelgestelde vragen
Wat is status quo bias in het Nederlands?
De statusquobias, ook wel de voorkeur voor de bestaande situatie.
Waarom kiezen mensen zo vaak voor het bestaande?
Omdat een verlies zwaarder weegt dan een even grote winst, en omdat spijt over een eigen besluit zwaarder weegt dan spijt over niets doen. Verandering brengt een zeker verlies tegenover een onzekere winst.
Hoe doorbreek je de statusquobias?
Door de vraag om te draaien: zou je het bestaande vandaag opnieuw kiezen als je nog niets had? En door de kosten van blijven zoals ze nu lopen expliciet uit te rekenen.