NLP voor artsen: gespreksvaardigheden voor gesprekken die moeten landen

Een arts heeft gemiddeld zeven minuten per consult. In die zeven minuten moet de klacht helder worden, de diagnose worden uitgelegd, het behandelplan worden besproken en de patiënt het gevoel hebben dat hij gehoord is. Dat is een hoop voor zeven minuten.

De medische opleiding bereidt artsen goed voor op de diagnostische kant van dat gesprek. De communicatieve kant is een ander verhaal. Slechtnieuwsgesprekken, patiënten die hun behandelplan niet opvolgen, families die om uitleg vragen bij een beslissing waarvoor geen tijd is: dat zijn vaardigheden die je grotendeels al doende leert, of niet.

NLP biedt daarvoor een gestructureerde aanpak. Dit artikel beschrijft eerlijk wat NLP is, wat het kan toevoegen voor artsen, en wat het niet is.

Wat NLP is en wat het niet is

Artsen zijn gewend om kritisch te kijken naar methoden. Dat is terecht, dus een eerlijk antwoord op de vraag wat NLP precies is verdient een plek aan het begin van dit artikel.

NLP staat voor Neuro-Linguïstisch Programmeren. Het is een communicatiemodel dat in de jaren zeventig is ontwikkeld door te bestuderen wat effectieve therapeuten en communicatoren anders deden dan hun collega’s. De patronen die ze vonden, zijn beschreven als technieken en modellen die anderen kunnen leren.

NLP is geen therapievorm en heeft geen robuuste wetenschappelijke evidence base in de zin van gerandomiseerde gecontroleerde trials. Wat het wel heeft, is een uitgebreid en gestructureerd model voor hoe taal, denken en gedrag samenhangen. Dat model is bruikbaar voor communicatie-professionals, waaronder artsen, ongeacht hoe je over de bredere claims van NLP denkt.

Waarom NLP relevant is voor artsen

Binnen dat model zijn er een aantal onderdelen die direct toepasbaar zijn in de medische praktijk:

Slechtnieuwsgesprekken. Hoe breng je nieuws dat ingrijpend is, op een manier die aankomt en die de patiënt de ruimte geeft om te verwerken? NLP geeft je inzicht in hoe mensen in crisissituaties informatie verwerken, en hoe je je taalgebruik daarop kunt afstemmen.

Compliance. Een patiënt die zijn medicatie niet neemt of zijn leefstijl niet aanpast, doet dat zelden uit onwil. Achter non-compliance zit een redenering, een overtuiging of een gewoonte. NLP geeft je modellen om die te begrijpen en gespreksstrategieën om samen te zoeken naar wat wél haalbaar is.

Gesprekken die ondanks tijdsdruk moeten landen. In zeven minuten is het van belang dat de patiënt het consult verlaat met het gevoel dat hij begrepen is en weet wat er gaat gebeuren. NLP leert je hoe je in korte tijd rapport opbouwt en je boodschap helder overbrengt.

Omgaan met emotionele gesprekken. Patiënten die boos zijn, verdrietig, angstig of overbelast. NLP leert je die emoties te erkennen en het gesprek toch productief te houden, zonder dat je jezelf erin verliest of er onnodig afstand van neemt.

Wat de opleiding oplevert

Artsen die NLP hebben gevolgd, beschrijven het effect het meest bij de gesprekken die ze het zwaarste vonden: het slechtnieuwsgesprek, het consult waarbij de patiënt gewoon niet wilde, de bespreking die nergens op uitdraaide.

Je wordt er geen ander mens van, en het lost je agenda niet op. Maar het geeft je meer bewuste keuzes in hoe je communiceert, en meer gereedschap voor de momenten dat het gesprek ingewikkelder is dan gepland.

De opleiding

Voor artsen die serieus aan hun gespreksvaardigheden willen werken, is de NLP Practitioner een goede basis. In twaalf trainingsdagen leer je de fundamenten van NLP: rapport, taalmodellen, kalibratie en technieken voor gedragsverandering. De opleiding loopt over circa zes maanden, met trainingsdagen op zaterdag en zondag in Bilthoven. Prijs: €2.599, erkend door de ABNLP en het GAT Register Opleidingen.

Meer informatie: NLP Practitioner

Wie daarna dieper wil gaan, kan de NLP Master Practitioner volgen. Daarin komen complexere communicatiemodellen en verdieping op overtuigingen en emotionele patronen aan bod. Prijs: €2.599.

Meer informatie: NLP Master Practitioner

Voor wie eerst wil ervaren wat NLP in de praktijk inhoudt, is er de Date met NLP, een introductiedag in Bilthoven voor €49.

Meer informatie: Date met NLP

Veelgestelde vragen

Is NLP evidence-based?
Eerlijk antwoord: de evidence base voor NLP als systeem is beperkt. Er is geen vergelijkbare hoeveelheid klinisch onderzoek als voor cognitieve gedragstherapie of motiverende gespreksvoering. Afzonderlijke onderdelen van NLP, zoals rapport-vaardigheden en taalmodellen, sluiten wel aan bij breder onderzochte communicatiewetenschap. Neem het mee als een communicatiemodel, niet als een medische interventie.

Hoe verschilt NLP van motiverende gespreksvoering?
Motiverende gespreksvoering is een specifieke, evidence-based methode voor gedragsverandering in de gezondheidszorg. NLP is een bredere gereedschapskist voor communicatie. Ze vullen elkaar aan: de principes van NLP zijn toepasbaar in een context die al is gestructureerd door motiverende gespreksvoering of andere methoden.

Kan ik de opleiding volgen als ik weinig vrije weekenden heb?
De Practitioner vraagt twee weekenddagen per maand gedurende zes maanden. Dat is planbaar als je weet wanneer je vrij bent. De trainingsdagen zijn op zaterdag en zondag in Bilthoven.

Artsen investeren hun hele carrière in medische kennis. Communicatievaardigheden verdienen dezelfde aandacht, en een NLP-opleiding is daarvoor een concrete optie.