Motivatierichting: naar toe of weg van

Wat is motivatierichting: naar toe of weg van?

Mensen komen in beweging om twee fundamentele redenen: ze willen iets bereiken of ze willen ergens vanaf. Binnen NLP noemen we dit de motivatierichting, een van de belangrijkste metaprogramma’s die bepalen hoe we informatie filteren en actie ondernemen.

Iemand met een naar toe (towards) motivatie is gericht op doelen, beloningen en wat er te winnen valt. Ze worden gedreven door het eindresultaat. “Ik wil die promotie omdat het me meer vrijheid geeft.”

Iemand met een weg van (away from) motivatie is gericht op het vermijden van pijn, risico’s of ongemak. Ze komen in actie wanneer er een probleem opgelost moet worden. “Ik moet nu echt gaan sporten, anders krijg ik weer last van mijn rug.”

Beide richtingen zijn even waardevol. Het is geen kwestie van goed of fout, maar van wat op dat moment het beste werkt om in beweging te komen. In de praktijk heeft bijna iedereen een voorkeurstijl in een specifieke context, al kan dit per situatie verschillen. Je kunt bijvoorbeeld ‘naar toe’ gemotiveerd zijn in je carrière, maar ‘weg van’ gemotiveerd als het om je gezondheid gaat.

Waarom is dit onderscheid belangrijk in NLP?

Als je begrijpt hoe iemand gemotiveerd wordt, kun je je communicatie daar direct op afstemmen. Dit is essentieel voor het opbouwen van rapport en het effectief begeleiden van verandering.

Wanneer je een ‘weg van’ persoon probeert te motiveren met grote visies en doelen, haken ze af. Ze zien alleen de beren op de weg. Andersom zal een ‘naar toe’ persoon weinig voelen voor doemscenario’s en risicoanalyses; ze willen weten wat het oplevert.

Bovendien verklaart dit metaprogramma waarom veel goede voornemens stranden. Iemand start met afvallen omdat de broek te strak zit (weg van). Zodra er vijf kilo af is en de broek weer past, verdwijnt de pijnprikkel. De motivatie valt weg. Zonder een helder doel om naartoe te werken, is de kans groot dat het oude gedrag terugkeert.

Hoe herken je de motivatierichting?

Je kunt de voorkeur van iemand eenvoudig achterhalen door te luisteren naar hun taalgebruik. Stel de vraag: “Wat is belangrijk voor je in [context]?” of “Waarom wil je dit bereiken?”

Taal van een ‘naar toe’ persoon:

• Gebruikt woorden als: bereiken, krijgen, hebben, doelen, winnen.
• Praat over wat ze wél willen.
• Richt zich op de opbrengst.

Taal van een ‘weg van’ persoon:

• Gebruikt woorden als: vermijden, voorkomen, weggaan, oplossen, niet meer.
• Praat over wat ze níét meer willen.
• Richt zich op het probleem.

Hoe pas je motivatierichting toe?

Het effectief inzetten van deze kennis vraagt om gedragsflexibiliteit. Je past je eigen taal aan op het patroon van de ander.

In leiderschap en management: Als je een team aanstuurt, heb je beide stijlen nodig. Geef de ‘naar toe’ medewerkers de visie en de doelen. Geef de ‘weg van’ medewerkers de taak om risico’s in kaart te brengen en problemen op te lossen. Zo benut je de kracht van beide denkwijzen.

In coaching en therapie: Wanneer een cliënt vastloopt, controleer dan de motivatierichting. Iemand die alleen maar weg wil van een burn-out, heeft op een gegeven moment een nieuw doel nodig om naartoe te bewegen. Doelstellingen formuleren met NLP helpt om die verschuiving te maken. Je gebruikt de ‘weg van’ energie als startmotor, en de ‘naar toe’ energie als brandstof voor de lange termijn.

In sales en marketing: Goede copywriters gebruiken altijd beide richtingen. Ze benoemen eerst het probleem dat vermeden of opgelost wordt (weg van), en schetsen daarna het gewenste resultaat (naar toe). Zo spreek je de hele doelgroep aan.

Samenvatting

Motivatierichting bepaalt of je in beweging komt om iets te bereiken (naar toe) of om ergens van weg te blijven (weg van). Door te luisteren naar het taalgebruik van de ander, herken je direct hun voorkeur. Stem je communicatie af op deze richting, en je zult merken dat mensen sneller in actie komen en afspraken beter nakomen. Gebruik ‘weg van’ om te starten, en ‘naar toe’ om vol te houden.