Waarom het een tijd lang werkt
Dit patroon is aantrekkelijk omdat het lang goed gaat.
Zolang niemand iets tegenstrijdigs van je wil, kun je iedereen bedienen. Je bent de collega die meedenkt, de vriend die er is, het familielid dat komt opdagen. Dat levert waardering op en het geeft je een plek.
Het kantelt op het moment dat twee mensen iets willen wat niet allebei kan. Op dat moment blijkt er geen strategie te zijn, want je hele werkwijze was gebouwd op de aanname dat kiezen niet nodig zou zijn. Wat er dan gebeurt is meestal uitstellen en uitstellen maakt beide partijen ontevreden.
De scheefheid die je niet ziet
Er zit een verdeling in die de meeste mensen pas zien als ze hem opschrijven.
De mensen die het hardst duwen, krijgen het meest doordat zij het meest van zich laten horen. De mensen die rustig zijn en niets vragen, krijgen wat er overblijft.
Dat betekent dat je verdeling wordt bepaald door de assertiviteit van anderen en niet door jouw voorkeur. Wie dat een paar jaar volhoudt, merkt dat hij de meeste tijd heeft besteed aan de mensen die hem het minst na staan.
De rekensom
Neem één week en houd twee lijstjes bij.
Lijst A. Waar ging je tijd naartoe buiten je vaste werk. Wie vroeg erom, hoe lang duurde het.
Lijst B. Als je vrij had kunnen kiezen, met wie had je die uren doorgebracht en waaraan.
Leg ze naast elkaar. Bij de meeste mensen overlappen ze voor minder dan de helft en dat verschil is concreet in uren uit te drukken. Dat maakt het bespreekbaar met jezelf, want een gevoel valt weg te wuiven en een getal niet.
Waarom je het doet
Omdat het je iets oplevert dat echt is: je hoort erbij, er is geen gedoe en niemand is boos op je.
Er zit meestal een overtuiging onder over wat er gebeurt als iemand teleurgesteld is. Iets in de trant van: als ik iemand teleurstel, ben ik hem kwijt. Die overtuiging is zelden getoetst, want je komt er niet aan toe.
En er speelt iets mee wat weinig met karakter te maken heeft. Wie goed is in aanvoelen wat anderen willen, krijgt daar veel vragen op. Je vaardigheid trekt het werk aan. Dat is de reden dat dit patroon zich concentreert bij mensen die er goed in zijn.
Wat je eraan kunt doen
Kies vooraf waar je tijd naartoe gaat. Niet achteraf verdelen wat er overblijft. Wie zijn twee belangrijkste mensen of onderwerpen vooraf in zijn week zet, verdeelt de rest zonder dat het een principekwestie wordt.
Laat één keer iemand teleurgesteld zijn. Klein beginnen. En kijk daarna wat er werkelijk gebeurt, want dat is de enige manier om de oude regel te toetsen.
Accepteer dat kiezen erbij hoort. Op het moment dat twee mensen iets tegenstrijdigs willen, is niet kiezen ook een keuze en meestal de slechtste van de drie.
Bekijk je lijstjes na een maand opnieuw. Als de overlap groter is geworden, werkt het. Wanneer de overlap gelijk blijft, vraagt het uitspreken nog aandacht.
Veelgestelde vragen
Waarom lukt het niet om iedereen te vriend te houden?
Het lukt zolang niemand iets tegenstrijdigs wil. Zodra dat gebeurt, moet je kiezen en dan blijkt er geen strategie te zijn, want je werkwijze was gebouwd op de aanname dat kiezen niet nodig was.
Waarom besteed ik de meeste tijd aan mensen die me het minst na staan?
Omdat degenen die het hardst duwen het meest krijgen. Je verdeling wordt bepaald door de assertiviteit van anderen in plaats van door jouw voorkeur.
Hoe maak ik dat zichtbaar?
Houd een week twee lijstjes bij: waar je tijd naartoe ging en waar je hem naartoe had willen laten gaan. Bij de meeste mensen overlappen die voor minder dan de helft.
Wat als iemand teleurgesteld is?
Dat is de toets. Doe het één keer klein en kijk wat er werkelijk gebeurt. In de meeste gevallen is dat aanzienlijk minder dan je verwachtte.
Is niet kiezen ook een keuze?
Ja en meestal de slechtste van de drie. Uitstellen maakt beide partijen ontevreden terwijl je denkt dat je niemand teleurstelt.
Een verwant patroon zie je bij zeven herkenningspunten.
Lees ook hoe jezelf aanpassen in een gesprek zichtbaar wordt.
Bij Nee zeggen tegen familie zonder dat het een breuk wordt merk je hoe snel gedrag een vaste gewoonte kan worden.
Zelf oefenen
Vijf dagen, elke ochtend één mail
Een gratis cursus over assertiviteit. Elke dag één ding om uit te proberen, in vijf tot tien minuten. Je leert waar je patroon vandaan komt en wat je er morgen aan kunt doen.
Lees verder
- Ben jij een pleaser
- Jezelf altijd aanpassen
- Nee zeggen tegen familie
Waar sta je nu?
Wil je zien welke patronen bij jou een rol spelen? Bekijk waar je nu staat met Mind Metrics.