Het begint als iets nuttigs
Wie zich goed kan aanpassen, komt makkelijk binnen bij mensen. Hij voelt de sfeer aan, vindt de juiste toon en zorgt dat een gesprek loopt. In een team is dat waardevol en op een verjaardag ook.
Dat is een vaardigheid en geen zwakte. In NLP heet het afstemmen en trainers besteden er weken aan om het mensen te leren. Het probleem ontstaat wanneer je het niet meer aan of uit kunt zetten.
Dan gaat het van iets wat je doet naar iets wat je bent. En op dat punt weet je in gezelschap niet meer wat je zelf vindt, want je bent al aan het meebewegen voordat je die vraag hebt gesteld.
De graadmeter
Eén vraag: weet je na afloop nog wat jij ervan vond?
Ga na een avond, een overleg of een familiebezoek eens na wat je eigen mening was over wat er besproken werd. Bij mensen bij wie dit patroon speelt, is het antwoord vaak leeg. Ze kunnen exact navertellen wat de anderen vonden en over hun eigen positie zeggen ze dat het wel meeviel.
Doe dit vijf keer en je hebt een betrouwbaar beeld. Wie drie van de vijf keer met lege handen staat, past niet aan als keuze en doet het als standaard.
Waar het overheen gaat
Er zijn drie signalen waarbij aanpassen te ver is doorgeschoten.
Je mening verandert per gezelschap. Bij de ene groep vind je het beleid verstandig en bij de andere vind je het onzin. Dat is meebewegen dat automatisch is geworden.
Je merkt pas achteraf dat iets je niet beviel. In de auto naar huis komt het. Op het moment zelf was er niets.
Je hebt geen voorkeur meer. Bij de vraag waar je wilt eten of wat je wilt kijken, zeg je dat je het niet uitmaakt. En het maakt je werkelijk niet meer uit, want je hebt je voorkeur zo lang niet geraadpleegd dat hij stil is geworden.
Dat derde punt is het lastigste om terug te draaien. Een voorkeur die je jarenlang niet hebt gebruikt, is niet zomaar terug.
Waarom je het doet
Omdat het werkt en omdat je er goed in bent.
Wie soepel meebeweegt, heeft weinig conflicten, wordt overal geaccepteerd en houdt de sfeer heel. Dat is een echte opbrengst. Zolang je je eigen aanpassen ziet als slapte, ga je ertegen vechten en verlies je. Zodra je ziet wat het je oplevert, kun je iets zoeken dat hetzelfde oplevert zonder de prijs.
Bij veel mensen zit er een rol onder die vroeg is ontstaan. Degene die de sfeer bewaakte, degene die zich schikte omdat er thuis al genoeg speelde. Zo'n rol wordt geoefend tot hij vanzelf gaat en daarna komt hij terug in elke groep waarin je binnenkomt.
Hoe je je voorkeur terugvindt
Begin buiten gezelschap, want in gezelschap gaat het automatisch.
Bepaal je mening voordat je binnenkomt. Bij een overleg met een agenda: schrijf van tevoren op wat jij ervan vindt. Twee regels is genoeg. Wat op papier staat, is er nog wanneer je in de kamer zit.
Oefen op kleine voorkeuren. Waar je wilt eten, welke film, of je wel of geen koffie wilt. Dat klinkt onbenullig en het is de manier om een spier te gebruiken die stil is geworden.
Zeg één keer per gesprek wat jij vindt, ook als het overbodig lijkt. "Ik zou het anders doen." Meer hoeft er niet achter te komen.
Doe de graadmeter na afloop. Vijf keer per maand nagaan wat jij ervan vond. Wie merkt dat de lege plek kleiner wordt, weet dat het werkt.
Veelgestelde vragen
Is aanpassen verkeerd?
Nee, het is een vaardigheid. Het gaat mis wanneer je hem niet meer aan of uit kunt zetten, want dan weet je in gezelschap niet meer wat je zelf vindt.
Hoe merk ik dat het te ver gaat?
Vraag je na afloop af wat jij ervan vond. Wie drie van de vijf keer met lege handen staat, past aan als standaard in plaats van als keuze.
Waarom heb ik geen voorkeur meer?
Omdat je hem zo lang niet hebt geraadpleegd dat hij stil is geworden. Dat is terug te halen door te oefenen op kleine keuzes.
Ben ik dan onecht?
Nee. Meebewegen is geoefend gedrag dat ooit nuttig was, meestal een rol die vroeg is ontstaan. Dat zegt niets over of je oprecht bent.
Waar begin ik?
Buiten gezelschap. Schrijf voordat je een overleg ingaat twee regels op over wat jij ervan vindt. Wat op papier staat, is er nog wanneer je in de kamer zit.
Een verwant patroon zie je bij de rol waarin je terechtkwam.
Lees ook hoe de rekensom in uren in een gesprek zichtbaar wordt.
Bij meebewegen dat automatisch is geworden merk je hoe snel gedrag een vaste gewoonte kan worden.
Zelf oefenen
Vijf dagen, elke ochtend één mail
Een gratis cursus over assertiviteit. Elke dag één ding om uit te proberen, in vijf tot tien minuten. Je leert waar je patroon vandaan komt en wat je er morgen aan kunt doen.
Lees verder
- Ben jij een pleaser
- Iedereen te vriend willen houden
- Grenzen aangeven binnen je familie
Waar sta je nu?
Wil je zien welke patronen bij jou een rol spelen? Bekijk waar je nu staat met Mind Metrics.