Waarom terugduwen zelden werkt
Het advies dat je vaak hoort is dat je steviger moet worden. Harder praten, je punt herhalen, niet laten inpakken.
Dat werkt bij iemand die per ongeluk te veel ruimte neemt. Bij iemand die dat structureel doet, werkt het averechts, want je begint een wedstrijd in iets waar hij jaren ervaring in heeft. Je verliest die wedstrijd en het gesprek gaat daarna over de sfeer.
Wat wel werkt is het spel niet meespelen. Dat klinkt passief en het is precies het tegenovergestelde: je houdt je eigen tempo en je eigen onderwerp vast terwijl de ander zijn ding doet.
Vier manieren en vier antwoorden
Tempo. Hij praat snel en laat geen ruimte tussen zijn zinnen. Wie daarin meegaat, praat zelf ook sneller en denkt minder goed na.
Antwoord: houd je eigen tempo. Praat trager dan hij, ook al voelt dat ongemakkelijk. Twee mensen met een verschillend tempo passen zich meestal aan de traagste aan en dat is het enige onderdeel waar jij de norm kunt zetten.
Volume en aanwezigheid. Hij neemt fysiek en hoorbaar meer plek in.
Antwoord: doe daar niets tegenover. Volume beantwoorden met volume is de wedstrijd die je verliest. Wat wel werkt is stil blijven wanneer hij uitgesproken is, want in die stilte valt zijn volume weg en blijft de inhoud over.
Onderbreken. Hij praat door je heen, meestal zonder het te merken.
Antwoord: maak je zin af. Niet harder, gewoon door. "Ik maak even af." En dan de zin die je aan het zeggen was, in hetzelfde tempo. Dat is de meest effectieve zin in dit hele artikel en hij werkt omdat hij nergens over gaat.
Herhalen. Hij zegt hetzelfde nog een keer, met meer nadruk, tot iemand meegaat.
Antwoord: benoem dat het herhaling is en breng het terug naar de inhoud. "Dat punt heb ik gehoord. Waar ik nog niet uit ben, is hoe we het dan met de planning doen." Zo eindigt de herhaling en gaat het gesprek verder over de zaak.
Wat er bij jou gebeurt
Bij een dominant persoon gaat er meestal iets bij jezelf aan voordat hij iets heeft gedaan.
Je adem komt hoger, je praat sneller, je maakt je kleiner. Dat is een lichamelijke reactie op zijn aanwezigheid en die start binnen een seconde. Als je die reactie kent, kun je hem opvangen: één keer uitademen en je voeten voelen doet meer dan een beter argument.
Er zit vaak een anker in. Een bepaalde toon, een bepaald type persoon en je bent terug in een oude situatie. Wie dat herkent, weet dat het gesprek van vandaag maar half over vandaag gaat.
Wanneer het meer is dan een stijl
Iemand die veel ruimte neemt is nog geen probleem. Het wordt iets anders wanneer er structureel grenzen worden overschreden: als je stelselmatig wordt genegeerd, belachelijk gemaakt in gezelschap of onder druk gezet om dingen te doen die je niet wilt.
Dat valt buiten wat je met gesprekstechniek oplost. Dan hoort het bij een leidinggevende, een vertrouwenspersoon of een HR-afdeling. Dit artikel gaat over de eerste categorie.
Veelgestelde vragen
Hoe ga ik om met een dominante collega?
Speel het spel niet mee. Houd je eigen tempo, beantwoord volume niet met volume, maak je zin af wanneer je onderbroken wordt en breng een herhaling terug naar de inhoud.
Moet ik steviger worden?
Zelden. Terugduwen op dezelfde manier is een wedstrijd in iets waar de ander jaren ervaring in heeft en het gesprek gaat daarna over de sfeer.
Wat zeg ik als iemand door me heen praat?
"Ik maak even af." En dan de zin die je aan het zeggen was, in hetzelfde tempo. Die zin werkt omdat hij nergens over gaat.
Waarom voel ik me al ongemakkelijk voordat er iets gebeurt?
Omdat er een lichamelijke reactie start op zijn aanwezigheid, vaak via een anker. Eén keer uitademen en je voeten voelen doet dan meer dan een beter argument.
Wanneer is het meer dan een stijl?
Wanneer je stelselmatig wordt genegeerd, belachelijk gemaakt of onder druk gezet. Dat los je niet met gesprekstechniek op en hoort bij een leidinggevende of een vertrouwenspersoon.
Een verwant patroon zie je bij wat status met je houding doet.
Zelf oefenen
Vijf dagen, elke ochtend één mail
Een gratis cursus over assertiviteit. Elke dag één ding om uit te proberen, in vijf tot tien minuten. Je leert waar je patroon vandaan komt en wat je er morgen aan kunt doen.
Lees verder
- Opkijken tegen anderen
- Weerwoord vinden op het moment zelf
- Dichtklappen in een gesprek
Waar sta je nu?
Wil je zien welke patronen bij jou een rol spelen? Bekijk waar je nu staat met Mind Metrics.