Zeggen dat iets je raakt zonder dat het gesprek over jou gaat

De angst die dit tegenhoudt

Wie iets persoonlijks zegt in een zakelijke omgeving, is bang voor twee dingen. Dat het zwaarder overkomt dan bedoeld en dat het gesprek daarna over hem gaat in plaats van over de zaak.

Beide zijn reëel. Er is een verschil tussen "dat kwam hard binnen" en een verhaal over hoe je je de hele week hebt gevoeld en dat verschil bepaalt waar het gesprek daarna heen gaat.

Het gevolg is dat de meeste mensen kiezen voor helemaal niets zeggen. Dat is de duurste optie, want dan blijft de ander doen wat hij deed.

Drie maten

Maat 1. Benoemen wat er gebeurt.

"Ik merk dat ik hier steeds op terugkom." "Ik ben de draad kwijt." "Dit is de derde keer dat we het hierover hebben."

Er zit geen gevoel in en er zit wel informatie in. Voor de meeste werksituaties is dit genoeg, want de ander leest zelf dat er iets is. Dit is ook de maat die het minst kans geeft op een gesprek over jou.

Maat 2. Benoemen wat het met je doet.

"Dat kwam hard binnen." "Daar werd ik ongemakkelijk van." "Ik zat er de rest van het overleg mee."

Eén zin, in de verleden tijd, zonder uitleg. Dit is de maat voor het moment dat maat 1 niet genoeg was of dat er werkelijk iets is gebeurd. De verleden tijd doet hier meer dan je zou denken: hij maakt van je gevoel een gebeurtenis in plaats van een toestand.

Maat 3. Vertellen waar het vandaan komt.

"Ik ben daar gevoelig voor, want in mijn vorige team ging dat een keer helemaal mis."

Deze maat hoort bij mensen met wie je een relatie hebt en niet bij iedere collega. Hij levert begrip op en hij geeft ook iets weg en dat is een afweging die je bewust maakt.

Waarom de kleinste maat het meest oplevert

Omdat hij niet te weerleggen valt en niet te vergroten is.

Als je zegt dat je de draad kwijt bent, kan niemand daarover in discussie. Als je zegt dat je je buitengesloten voelde, kan iemand zeggen dat dat niet de bedoeling was en dan gaat het over bedoelingen in plaats van over wat er gebeurde.

Er is nog een reden. Maat 1 laat de ander de ruimte om zelf te bedenken wat er misging. Dat werkt beter dan het hem vertellen, want een conclusie die iemand zelf trekt, blijft staan.

Wat je in het moment zelf kunt doen

Kies je maat voordat je begint. De meeste ongelukken ontstaan doordat iemand aan maat 1 begint en gaandeweg in maat 3 belandt, meestal doordat er een stilte viel die hij invulde.

Zeg één zin en stop. De stilte daarna hoort erbij. Wie hem opvult, voegt iets toe dat hij niet van plan was.

En zeg het in de verleden tijd wanneer het over een gevoel gaat. "Dat kwam hard binnen" is een gebeurtenis. "Ik voel me hier niet prettig bij" is een toestand die om een oplossing vraagt en dat is een groter gesprek dan je waarschijnlijk wilde beginnen.

Veelgestelde vragen

Hoe zeg ik dat iets me raakt zonder dat het zwaar wordt?

In één zin, in de verleden tijd en zonder uitleg. "Dat kwam hard binnen." De verleden tijd maakt er een gebeurtenis van in plaats van een toestand.

Kan ik dit op mijn werk zeggen?

Ja, in de kleinste maat. Benoemen wat er gebeurt, bijvoorbeeld dat je de draad kwijt bent, geeft informatie zonder dat het gesprek over jou gaat.

Waarom werkt de kleinste maat het best?

Omdat er niet over te discussiëren valt en omdat de ander zelf mag bedenken wat er misging. Een conclusie die iemand zelf trekt, blijft staan.

Wanneer vertel ik waar het vandaan komt?

Bij mensen met wie je een relatie hebt. Dat levert begrip op en het geeft iets weg en die afweging maak je bewust.

Wat doe ik als er een stilte valt?

Laat hem vallen. De meeste ongelukken ontstaan doordat iemand die stilte invult en gaandeweg veel meer vertelt dan hij van plan was.

Een verwant patroon zie je bij in gewone woorden zeggen wat het met je doet.

Lees ook hoe De stilte daarna hoort erbij in een gesprek zichtbaar wordt.

Lees verder

• Ik-boodschappen die niet klinken als een cursus
• De pauze als gereedschap
• Kritiek op jezelf betrekken

Waar sta je nu?

Wil je zien welke patronen bij jou een rol spelen? Bekijk waar je nu staat met Mind Metrics.