Sommige gedragingen zijn hardnekkig. Je weet dat je iets doet wat je niet wilt, je hebt er al over nagedacht, je hebt het beloofd aan jezelf of anderen, en toch doe je het. Dat zegt niets over je wilskracht. Het zegt iets over de structuur van het gedrag.
De six step reframing is een NLP-techniek die niet vraagt “waarom doe je dit”, maar “wat probeert dit gedrag voor je te bereiken”. Dat is een heel andere ingang, en die levert andere resultaten op. Want achter bijna elk ongewenst gedrag zit een intentie die wel degelijk ergens zinvol is. De techniek helpt je die intentie te herkennen en een nieuwe manier te vinden om haar te vervullen.
Dat is het reframe: niet het gedrag verdoezelen, maar de positieve bedoeling ervan respecteren en tegelijkertijd een beter alternatief zoeken.
Het doel van six step reframing
Het doel is gedragsverandering die standhoudt, juist omdat je het ongewenste gedrag niet onderdrukt maar vervangt. Als je alleen maar probeert te stoppen met iets, houd je een gat over. De six step reframing vult dat gat met iets wat de oorspronkelijke bedoeling net zo goed of beter vervult.
Dat maakt de techniek anders dan willpower-gebaseerde aanpakken. Wilskracht werkt goed voor kortetermijndiscipline, maar houdt het zelden vol als het onderliggende deel zijn doel niet bereikt. De techniek communiceert met dat deel en geeft het een uitweg die ook echt werkt.
Hoe het werkt
De techniek bestaat uit zes stappen die je sequentieel doorloopt. Dat kan in een gesprekscontext met een practitioner, maar ook zelfstandig als je de stappen goed kent.
Stap 1: Identificeer het gedrag
Kies het specifieke gedrag dat je wilt veranderen. Wees zo concreet mogelijk. “Te veel eten” is te breed; “eten als ik gespannen ben na het werk” is een goede omschrijving. Hoe specifieker, hoe beter de techniek werkt.
Stap 2: Stel contact met het deel in
Richt je aandacht naar binnen en vraag: is het deel dat verantwoordelijk is voor dit gedrag bereid om met mij te communiceren? Wacht op een reactie. Dat kan een gevoel zijn, een beeld, een woord, een stemverandering in je hoofd. Hoe het ook komt, erken het.
Dit klinkt vreemd als je er voor het eerst mee werkt. Toch leert de praktijk dat mensen hiermee goed kunnen werken zodra ze stoppen met het oordelen over het process.
Stap 3: Ontdek de positieve intentie
Vraag aan het deel: wat wil jij bereiken met dit gedrag? Wat is je bedoeling? Wacht op het antwoord. Soms komt dat helder, soms heb je er een aantal vragen voor nodig.
Bedank het deel voor zijn bedoeling, ook als die intentie via een gedrag werkt dat je liever kwijt bent. De intentie zelf is het niet. Het gedrag is het niet. Dat onderscheid is wezenlijk voor de rest van de techniek.
Stap 4: Alternatieve gedragingen bedenken
Nu vraag je aan het creatieve deel van jezelf, of je stelt het aan het deel voor: kun je drie nieuwe gedragingen bedenken die dezelfde positieve intentie vervullen, maar zonder de nadelen van het huidige gedrag?
Het creatieve deel is hier letterlijk een ander deel dan het deel met de intentie. Je vraagt het creatieve deel om met drie alternatieven te komen. Wacht. Schrijf ze op als je dat prettig vindt. Ze hoeven niet meteen perfect te zijn, ze hoeven alleen maar uitvoerbaar en relevant te zijn.
Stap 5: Laat het deel de alternatieven accepteren
Vraag het deel dat het gedrag aanstuurt: ben je bereid deze alternatieven te gebruiken in de situaties waar het huidige gedrag tot nu toe verscheen? Wacht op bevestiging. Als die er niet komt, ga dan terug naar stap 4 en zoek betere alternatieven.
Dit is de stap die mensen soms overslaan, en dat is zonde. De bevestiging van het deel is het verschil tussen een bewuste intentie en een werkelijke gedragsverandering.
Stap 6: Ecologiecheck
Vraag naar binnen: is er een ander deel dat bezwaar heeft tegen deze verandering? Wacht. Als er bezwaar is, erken dat en vraag wat het bezwaar is. Soms is er nog een laag. Soms is het bezwaar zelf al een nieuwe parts integratie waard.
Als er geen bezwaar is, sluit je de techniek af met de bevestiging dat de alternatieven nu beschikbaar zijn.
10 situaties waarin je six step reframing inzet
1. Eetpatronen onder stress
Iemand grijpt automatisch naar eten als hij moe of gespannen is. Het eten vervult een functie, namelijk troost, rust of afleiding. De six step reframing vindt alternatieven die dezelfde functie vervullen zonder de bijwerking. Dat kan een wandeling zijn, een telefoontje naar een vriend, een kort ritueel. Het gaat erom dat het deel zijn doel bereikt.
2. Roken als pauzeritueel
Achter veel rookgedrag zit een behoefte aan een moment voor jezelf, een adempauze, een reden om even weg te zijn. Als die behoefte door de techniek erkend wordt en een ander kanaal krijgt, verdwijnt de koppeling tussen pauze en sigaret geleidelijk.
3. Uitstellen van moeilijke gesprekken
Iemand weet dat hij een gesprek moet voeren, maar stelt het keer op keer uit. Het deel dat uitstelt, beschermt misschien tegen afwijzing of conflict. Via de techniek geeft dat deel zijn intentie aan en zoek je samen naar manieren die hetzelfde beschermen maar het gesprek niet langer blokkeren.
4. Overmatig controleren bij onzekerheid
Een manager die alles twee keer controleert, vergaderingen dubbel plant of mails meerdere keren leest, ervaart een deel dat controle zoekt als veiligheid. De techniek erkent die behoefte en zoekt alternatieven die veiligheid bieden zonder het controleren tot middel te maken.
5. Prikkelbaar reageren in drukke periodes
Als iemand onder druk sneller boos wordt dan hij wil, zit er een deel achter dat probeert duidelijkheid of ruimte te scheppen. De six step reframing brengt dat deel aan het woord en zoekt manieren om die duidelijkheid of ruimte te vinden zonder de relatie te beschadigen.
6. Zelfondermijnend gedrag vlak voor succes
Vlak voor een doorbraak haken sommige mensen af, worden ziek, vertragen of maken een fout. Achter dat patroon zit bijna altijd een beschermend deel. De techniek maakt contact met dat deel en geeft het een andere manier om zijn zorg te uiten.
7. Vermijding van sociale situaties
Iemand die feestjes mist, afspraken afzegt of netwerkmomenten ontwijkt, doet dat niet zomaar. Er is een deel dat comfort of bescherming zoekt. Via de techniek krijgt dat deel een stem en zoek je samen naar alternatieven die sociaal contact mogelijk maken zonder het ongemak te negeren.
8. Slaapproblemen door piekeren
Het deel dat ’s nachts actief blijft en piekert, probeert problemen op te lossen of gevaar te voorkomen. Een technisch valide doel. Via de six step reframing zoek je manieren om dat deel zijn werk te laten doen op een tijdstip dat minder schadelijk is voor de slaap.
9. Overmatig verontschuldigen
Iemand die zich altijd verontschuldigt, ook als er niets mis is, heeft een deel dat conflicten vermijdt of goedkeuring zoekt. Door de positieve intentie te erkennen en alternatieven te vinden die hetzelfde bereiken, maar zonder de automatische excuses, wordt de communicatie directer en zelfverzekerder.
10. Terugvallen in oud gewoontegedrag na bewuste verandering
Je hebt iets veranderd, het werkt een tijdje goed, maar dan valt je terug in het oude patroon. Dat is bijna altijd een teken dat het deel zijn intentie nog niet op een andere manier kan vervullen. De six step reframing begint dan opnieuw, deze keer met de kennis van wat er de eerste keer nog niet klopte.
Veelgestelde vragen
Wat als ik geen duidelijk antwoord krijg van het deel in stap 2 of 3?
Dat gebeurt, zeker in het begin. Soms is het signaal heel subtiel: een lichte spanning, een vaag beeld, een verandering in je ademhaling. Je hoeft het niet helder en luid te horen. Vertrouw op wat er opkomt, hoe klein ook. Met oefening wordt de communicatie duidelijker.
Kan ik de six step reframing zelf uitvoeren?
Ja, dat kan. Je hebt er enige oefening voor nodig en het helpt als je de stappen goed kent voordat je begint. Voor hardnekkige patronen, of als je merkt dat je in stap 6 bezwaren tegenkomt die je niet zelf kunt oplossen, is begeleiding van een NLP Practitioner een stuk effectiever.
Verschilt six step reframing van de visual squash of parts integratie?
Ze werken met vergelijkbare aannames, namelijk dat er meerdere interne delen zijn die elk een bedoeling hebben. Het verschil zit in de focus: de six step reframing richt zich op het vervangen van een specifiek gedrag via alternatieven, de parts integratie op het samenvoegen van conflicterende delen, de visual squash op een visuele representatie daarvan. Ze kunnen elkaar aanvullen.
Je leert de six step reframing, inclusief alle varianten en toepassingen, in de NLP Practitioner opleiding. De techniek is een van de meest gebruikte in de NLP-praktijk, zeker voor coaches en begeleiders. Meer over de opleiding via de NLP Master Practitioner als je al Practitioner bent.
Hier dieper in willen gaan?
Dit onderwerp komt uitgebreid aan bod in de NLP Master Practitioner, de verdieping na de Practitioner.
Bekijk de NLP Master Practitioner